Het land en de mensen
Kazachstan - 65 maal Nederland en 15 miljoen bewoners.
Kazachstan - 50% Kazachen, 30% Russen; Moslims en Christenen; bovenal harmonie.
Kazachstan - 80% steppen en woestijn, aangevuld met cultuurgrond en hooggebergte
Kazachstan - leeg
Kazachstan - duizenden jaren van nomadisme, leven in harmonie met de natuur
Kazachstan - Almaty, Astana, olie, gas, kapitalisme en nieuwe rijkdom
Kazachstan - Noersoeltan Nazarbaev
Geografie
Kazachstan is het in omvang negende land ter wereld, maar ingeklemd tussen Rusland en China toch relatief 'een kleintje'.
Grotendeels bestaat het land uit laagland en vlakten, met in het zuiden en zuidoosten het 'jonge' Tien Shan Gebergte, tot 7.000 meter. In het noordoosten een ander hooggebergte, het Altai Gebergte, tot 4.800 meter.
Karakteristiek voor het landschap van Kazachstan zijn de heuvelachtige steppen in het oostelijk deel van het land, en de kale vlakten in het westen. Onder deze vlakten bevinden zich grote voorraden ijzererts en olie, net als in het Kazachstaanse deel van de Kaspische Zee.
Een speciale vermelding verdient het Aral Meer, berucht vanwege de gedeeltelijke opdroging en plaatjes van scheepswrakken in de woestijn. Tegenwoordig is de inkrimping gestopt en zijn in verschillende succesvolle projecten zowel de omvang als de hoeveelheid vis (en de vangst ervan) weer toegenomen.
Klimaat
Kazachstan kent een landklimaat, met grote verschillen in zomer- en wintertemperaturen en weinig neerslag. In dit verband zijn vooral het voor- en najaar ideaal voor de meeste reizigers, terwijl voor de beoefenaars van bergsporten de maanden juli en augustus het meest geschikt zijn voor een bezoek.
In het noorden is de gemiddelde temperatuur 's zomers 18 graden C., 's winters -20. In het noordoosten en op de centrale vlakten zijn winterse temperaturen van -40 niet ongewoon, terwijl op dezelfde steppen 's zomers +40 kan worden gemeten. (Opgeteld bij de sterke steppewinden kan men zich voorstellen dat niet alle diplomaten even blij zijn met de vaak gedwongen verhuizing van Almaty naar Astana...).
In het grensgbied met Oezbekistan zijn de winters veel milder (gemiddeld -1 graad Celcius) en kan 's zomers bij een gemiddelde temperatuur van 30 graden het vele fruit goed groeien.
Almaty zit hier wat temperaturen betreft ongeveer tussenin - en zeer aangenaam. 's Winters gemiddeld -5 tot -10 en s' zomers gemiddeld 25-30 graden Celcius.
Flora en Fauna
Omdat ruim 80% van het land uit woestijn, steppe en semi-woestijn bestaat is de flora daar spaarzaam, m.u.v. de Saksaul struik.
In april en mei bloeien de steppe-bloemen terwijl eind mei eindeloze velden klaprozen de steppen rood doen kleuren.
De tulp komt van oorsprong uit Centraal Azie, en nog steeds komen in Kazachstan 33 wilde soorten voor! (Zie onze reis in het voorjaar, De Wilde Tulpen van Kazachstan).
In het hooggebergte is de Tien Shan Spar alom aanwezig, lager in de dalen groeien vele soorten wild fruit , en in de alpine weiden o.a. edelweiss.
Kazachstan kent een grote variatie in dieren, hoewel helaas een aantal aansprekende soorten daaronder met uitsterven worden bedreigd. Daaronder vallen de sneeuwluipaard, het Arghali bergschaap (prooi van de sneeuwluipaard), de Kulan wilde ezel, de Saiga steppe antilope en de Dzheyran Gazelle. In ieder wat betreft geval de Saiga, die een eeuw geleden de centrale steppen met zo'n miljoen exemplaren bevolkte en tot in het begin van de 21e eeuw afnam tot 50.000, is de afname weer omgezet in een forse toename, gelukkig.
Vanwege de vele landschappen en klimaatzones, almede de ligging op twee vogel migratie routes, kent Kazachstan een enorme rijkdom aan vogelsoorten. Meer informatie vindt u bij de aangeboden vogelreis op deze website ('Kazachstan Vogelparadijs').
Mensen
Meer dan 100 nationaliteiten kent Kazachstan, een gevolg van de vele oorlogen, veroveringen en gedwongen verhuizingen in dit gebied. En het fenomeen Zijderoute, zorgend voor stromen goederen en mensen. In meer recente tijden heeft ook Stalin met zijn gedwongen verplaatsingen van Sowjetburgers de mix nog doen toenemen.
De Kazachen waren een minderheid, totdat vanaf de jaren negentig naar schatting 800.000 Duitsers en 2 miljoen Russen naar hun historische thuislanden emigreerden. (Een aantal van hen kwam later weer terug, te zeer Kazachstaan geworden).
In aflopende aantallen zijn de grootste bevolkingsgroepen van Kazachstan de Kazachen, Russen, Oezbeken, Kirgiezen, Oekrainers, Duitsers, Koreanen maar ook groepen Grieken, Tataren, Uiguren en vele vele anderen.
Het allerbelangrijkst: men leeft in harmonie met elkaar. Geen segregratie maar een grote mate van integratie. De religie wordt zowel bij de Islamitische Kazachen (en Oezbeken, Kirgiezen...) en de Orthodox Christelijke Russen (en Oekrainers...) over het algemeen gematigd beleefd.
De Kunsten
Tot ongeveer het midden van de 18e eeuw was kunst bij de Kazachen verbonden aan het harde leven op de steppe en voornamelijk functioneel, zoals zadels, juwelen, meubels etc. In de 18e eeuw ontstond de Kazachse literatuur, gevolgd door theater en de eerst kunstacademies en muziekscholen.
Vooral muziek, zang en verhaalvertellingen waren al eeuwenlang onderdeel van de Kazachse nomadische kunstvormen.
Schilderkunst bestaat al eeuwenlang in de vorm van rotsschilderingen, maar de moderne vorm van schilderen is vrij nieuw.
De filmkunst in Kazachstan is vooral ontwikkeld na de verhuizing (vanwege de oorlog) van de Mosfilm studios van Moskou naar Almaty van 1941-1944.
Politiek en Economie
Meteen na het ontstaan van Kazachstan als nieuwe natie in 1991, is de oude en nieuwe president Noersoeltan Nazarbaev de weg van de economische liberalisatie ingeslagen, en is de democratie ingevoerd. Dat wil zeggen een democratie op papier, want in werkelijkheid zijn er slechts enkele partijen die over zetels beschikken in het parlement (anno 2010 slechts 1 partij!).
De economische hervormingen van een centraal gestuurde economie naar een vrije markt economie zijn pijnlijk maar succesvol geweest, als gevolg van wijs beleid en de aanwezigheid van omvangrijke natuurlijke hulpbronnen die met buitenlandse technologie en grootschalige investeringen konden worden ontgonnen.
Anno 2010 is president Nazarbaev nog steeds aan de macht, een situatie die onveranderlijk lijkt en waar de meeste bewoners geen enkele moeite hebben - de president is vrij algemeen geliefd. De Kazachstanen koesteren hun rust en stabiliteit, hun gestage economische groei en het feit dat het hun aanzienlijk beter afgaat dan hun naaste buren m.u.v. het vergelijkbare Rusland.
Cuisine
Om maar met de deur in huis te vallen: de Kazachse keuken is beperkt van omvang, bevat veel vleesgerechten met veel vet, en staat ver van de Westerse keuken. Dat kan eenvoudig worden verklaard door de mogelijkheden die het leven op de steppe bood aan de culinaire mogelijkheden van haar bewoners. Een groot verschil met de veel uitgebreidere keukens van de Oezbeken en Uiguren.
Verwacht in de Kazachse keuken veel schapevlees, paardevlees en kenmerkende gerechten als koumiss - gefermenteerde paardemelk - en baursaki, een soort mini-oliebolletjes.
Maar, in het tegenwoordige Kazachstan vindt men restaurants van vele wereldse keukens, en in het gemiddelde Kazachstaanse gezin worden zowel Kazachse, Russische als andere Centraal Aziatische gerechten bereid.
